بسیاری از کاربران فیلترشکن را اول از همه برای تلگرام و واتساپ روشن می‌کنند. اما پیام‌رسان‌ها مثل مرورگر رفتار نمی‌کنند: تمام روز یک اتصال باز نگه می‌دارند، برای اعلان‌ها در پس‌زمینه بیدار می‌شوند و برای تماس صوتی و تصویری از نوع دیگری از ترافیک استفاده می‌کنند. همین تفاوت‌ها توضیح می‌دهد چرا گاهی «کار می‌کند، ولی…». در این راهنما رایج‌ترین مشکل‌ها و تنظیماتی را که در اندروید واقعاً اثر دارد مرور می‌کنیم.
چرا پیام‌ها دیر می‌رسند؟
اندروید برای صرفه‌جویی در باتری، برنامه‌های پس‌زمینه را محدود می‌کند و گاهی کاملاً می‌خواباند. اگر برنامه‌ی فیلترشکن به خواب برود، تونل قطع می‌شود و پیام‌ها تا وقتی گوشی را باز کنید منتظر می‌مانند. نتیجه این است که اعلان‌ها با تأخیر یا یک‌جا می‌رسند. برای حل این مشکل، هم برنامه‌ی فیلترشکن و هم پیام‌رسان را از «بهینه‌سازی باتری» خارج کنید. معمولاً از مسیر تنظیمات → برنامه‌ها → نام برنامه → باتری، گزینه‌ی «نامحدود» (Unrestricted) را انتخاب کنید. همچنین مطمئن شوید «داده‌ی پس‌زمینه» برای هر دو برنامه مجاز است. نام دقیق این گزینه‌ها در گوشی‌های سامسونگ، شیائومی و دیگر سازندگان کمی فرق می‌کند، اما مفهوم یکی است.
VPN همیشه روشن (Always-on) را فعال کنید
اندروید گزینه‌ای دارد که بسیاری از کاربران از آن خبر ندارند: تنظیمات → شبکه و اینترنت → VPN، سپس روی چرخ‌دنده‌ی کنار فیلترشکن بزنید و «VPN همیشه روشن» را فعال کنید. با این گزینه، اندروید هر وقت اتصال قطع شود — مثلاً هنگام جابه‌جایی بین وای‌فای و اینترنت همراه — تونل را خودکار دوباره برقرار می‌کند. برای پیام‌رسان‌ها که باید همیشه در دسترس باشند، این یکی از مفیدترین تنظیمات است. گزینه‌ی کناری آن، «مسدود کردن اتصال‌های بدون VPN»، را فقط وقتی روشن کنید که می‌خواهید هیچ ترافیکی بیرون از تونل نرود؛ در این حالت اگر فیلترشکن وصل نباشد، اینترنت گوشی عملاً قطع است.
چرا چت کار می‌کند ولی تماس نه؟
پیام متنی از اتصال‌های رمزگذاری‌شده‌ی معمولی عبور می‌کند. اما تماس صوتی و تصویری معمولاً از UDP استفاده می‌کند؛ نوعی ترافیک که برای تأخیر کم طراحی شده و برخی پیکربندی‌های فیلترشکن یا برخی شبکه‌ها آن را خوب عبور نمی‌دهند. پس اگر پیام‌ها می‌رسند ولی تماس وصل نمی‌شود یا صدا قطع‌ووصل می‌شود، تونل برای پیام سالم است و مشکل از مسیر تماس است. قبل از اینکه فکر کنید برنامه خراب است، شبکه‌ی دیگری را امتحان کنید. در تماس‌های تصویری، پایین آوردن کیفیت یا خاموش کردن تصویر هم گاهی تماس را پایدار نگه می‌دارد.
درباره‌ی پروکسی‌های داخلی تلگرام و واتساپ
هم تلگرام و هم واتساپ امکان استفاده از پروکسی را دارند و در کانال‌ها پروکسی‌های رایگان زیادی دست‌به‌دست می‌شود. مراقب باشید: گرداننده‌ی پروکسی می‌تواند ببیند چه زمانی و از چه آدرسی وصل می‌شوید، و برخی پروکسی‌ها اساساً برای جمع‌آوری اطلاعات راه‌اندازی می‌شوند. محتوای پیام‌ها به‌خاطر رمزگذاری خود پیام‌رسان معمولاً برای پروکسی قابل خواندن نیست، اما فراداده‌ها هستند. فقط از پروکسی منبعی استفاده کنید که به آن اعتماد دارید، و به‌جای اینکه برای هر اپ یک پروکسی ناشناس داشته باشید، یک فیلترشکن قابل اعتماد برای کل گوشی را ترجیح دهید.
تلگرام روی «Connecting…» یا «در حال اتصال» گیر کرده است
دو علت رایج دارد. اول اینکه تلگرام قبل از روشن شدن فیلترشکن اجرا شده و هنوز از اتصال قدیمی استفاده می‌کند؛ راه‌حل، توقف اجباری تلگرام از تنظیمات برنامه‌ها و باز کردن دوباره‌ی آن با فیلترشکن روشن است. دوم اینکه یک پروکسی قدیمی در تنظیمات تلگرام (تنظیمات → داده و حافظه → پروکسی) هنوز فعال مانده و جلوی اتصال را می‌گیرد. اگر از فیلترشکن استفاده می‌کنید، پروکسی داخلی تلگرام را خاموش کنید؛ استفاده‌ی هم‌زمان از هر دو معمولاً فقط مسیر را طولانی‌تر و شکننده‌تر می‌کند.
واتساپ پیام می‌فرستد ولی تیک دوم نمی‌آید
تیک دوم یعنی پیام به گوشی گیرنده رسیده است. اگر فقط یک تیک می‌بینید، احتمالاً مشکل از اتصال گیرنده است، نه شما. اگر برعکس، پیام‌های شما با ساعت روی «در حال ارسال» می‌ماند، اتصال خودتان را با باز کردن یک سایت در مرورگر بررسی کنید.
تنظیمات مخصوص گوشی‌های سامسونگ و شیائومی
برخی سازندگان، علاوه بر بهینه‌سازی باتری استاندارد اندروید، محدودیت‌های اضافه‌ای دارند که اغلب علت اصلی دیر رسیدن پیام‌ها هستند. در گوشی‌های سامسونگ، در بخش مراقبت از باتری فهرستی به نام «برنامه‌های در خواب» و «برنامه‌های در خواب عمیق» وجود دارد؛ مطمئن شوید فیلترشکن و پیام‌رسان در این فهرست‌ها نیستند و در صورت امکان آن‌ها را به «برنامه‌هایی که هرگز به خواب نمی‌روند» اضافه کنید. در گوشی‌های شیائومی و پوکو، گزینه‌ی «شروع خودکار» (Autostart) را برای هر دو برنامه روشن کنید و در تنظیمات باتری برنامه، «بدون محدودیت» را انتخاب کنید. یک ترفند ساده‌ی دیگر هم کمک می‌کند: برنامه‌ی فیلترشکن را در فهرست برنامه‌های اخیر «قفل» کنید تا با پاک کردن فهرست بسته نشود. این تنظیمات نام‌های متفاوتی در نسخه‌های مختلف دارند، اما اگر در تنظیمات گوشی عبارت «باتری» یا «Autostart» را جست‌وجو کنید، معمولاً پیدایشان می‌کنید.
مصرف باتری و حجم
نگه داشتن تونل در تمام روز کمی باتری مصرف می‌کند، اما در بیشتر گوشی‌ها این مصرف در مقایسه با صفحه‌نمایش ناچیز است. اگر مصرف غیرعادی می‌بینید، ممکن است برنامه مدام در حال قطع و وصل شدن باشد؛ این خودش نشانه‌ای است که باید علت قطعی را پیدا کنید.
رئال‌گرام چطور کمک می‌کند؟
رئال‌گرام اتصال Freedom و پیام‌رسان خودش را در یک اپ جمع کرده است؛ بنابراین برنامه‌ی دومی نیست که باید در پس‌زمینه زنده بماند. با این حال، در دسترس بودن اتصال همچنان به شبکه‌ی شما و سرور بستگی دارد و تنظیمات باتری بالا برای آن هم مهم است. برای نصب، راهنمای نصب APK رسمی را ببینید. اگر اینستاگرام هم با فیلترشکن مشکل دارد، این راهنما را بخوانید.
سؤالات رایج
آیا با فیلترشکن پیام‌های من امن‌تر است؟
پیام‌های تلگرام و واتساپ رمزگذاری خودشان را دارند. فیلترشکن بیشتر مسیر اتصال را تغییر می‌دهد و آدرس واقعی شما را از سرویس پنهان می‌کند؛ به همین دلیل اعتماد به گرداننده‌ی فیلترشکن مهم است.
چرا اعلان‌ها فقط وقتی گوشی را باز می‌کنم می‌آیند؟
تقریباً همیشه به‌خاطر بهینه‌سازی باتری است. فیلترشکن و پیام‌رسان را روی «نامحدود» بگذارید و VPN همیشه روشن را فعال کنید.
پروکسی بهتر است یا فیلترشکن؟
پروکسی فقط برای همان یک اپ کار می‌کند و کیفیتش به منبعش بستگی دارد. یک فیلترشکن قابل اعتماد کل گوشی را پوشش می‌دهد و مدیریتش ساده‌تر است.